(024) 3553 5355
Điện thoại
irdop.quantri@gmail.com
Email to irdop.quantri@gmail.com

Đăng nhập - Tài khoản

Tổng quan cơ chế gây bệnh và làm lành mụn trứng cá từ dịch chiết xuất hoa hồng (Rosa spp.)

Rose has influenced cultures aesthetically, economically, medically, religiously and spiritually since humankind could smell and appreciate its fragrance. This article focuseson in-depth exploration of the mechanisms of acne and the mechanism of P. acnes inhibition or elimination as well as the anti-inflammatory effects of rose extract. The finding of antibacterial activity as well as the anti-inflammatory effects of rose extract petals in this article indicates its use of extracts rose flowers as a potential ingredient to cure opportunistic infection and skin infection.
Keywords: Extracts rose, Propionibacterium acnes, antimicrobial activity, antiinflammatory effects, Legend Pearl Rose water, SAM Rose water.

1. Giới thiệu
Hoa hồng hay còn gọi là hoa hường là tên gọi chung cho các loài thực vật có hoa dạng cây bụi hoặc cây leo lâu năm thuộc chi Rosa, họ Rosaceae với hơn 100 loài với màu hoa đa dạng, phân bố từ miền ôn đới đến nhiệt đới. Chiết xuất hoa hồng được biết đến với nhiều đặc tính có lợi cho sức khỏe và chăm sóc sắc đẹp như: làm giảm căng thẳng, chống trầm cảm, cân bằng cơ thể, dưỡng da, làm trắng da, … Bên cạnh đó, ngày nay chiết xuất hoa hồng còn được chứng minh là có chứa các hoạt chất có tác dụng chống viêm, diệt khuẩn [2, 13].
Mụn trứng cá gây ra trên da mặt là do vi khuẩn xâm nhập vào lỗ chân lông gây sưng làm hỏng các lỗ chân lông dẫn đến phát triển mụn nhọt, mụn nhầy trên da. Để loại bỏ hiệu quả các mụn mủ này nhiều nghiên cứu phát triển các sản phẩm có chứa thành phần là chiết xuất hoa hồng có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn gây mụn chứng cá. Như vậy, khi làm sạch, tẩy tế bào chết và điều trị da bị mụn trứng cá bằng chiết xuất hoa hồng có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh sẽ giúp cho làn da trở nên mịn màng hơn [12].

2. Cơ chế gây bệnh mụn trứng cá và gây viêm của vi khuẩn gây bệnh
Nguyên nhân chính gây mụn trứng cá bao gồm: sự tăng tiết bã nhờn, sự sừng hóa (keratin hóa) và vi khuẩn. Quá trình gây mụn xảy ra ở lớp hạ bì – lớp giữa của da, bên cạnh đó vi khuẩn gây mụn trứng cá sống trong lớp hạ bì – lớp trung bì của da [3].

Hình1: Vi sinh vật gây bệnh trên bề mặt da

Các loại vi sinh vật gây nên mụn trứng cá trên da được tìm thấy chủ yếu là Propionibacterium acnes, vi khuẩn này được tìm thấy trong nang lông, với bã nhờn như một nguồn thức ăn. Vi khuẩn hô hấp kỵ khí, có kích thước rất nhỏ và phát triển tương đối chậm. Axít propionic là một trong những sản phẩm phụ của vi khuẩn gây mùi [3].
Cơ chế gây mụn trứng cá của Propionibacterium acnes được mô tả trong hình 2 cụ thể như sau:
Trên tế bào da khỏe mạnh các lỗ chân lông được se khít, dưới các lỗ chân lông có các tuyến bã nhờn, đây là chất tự nhiên bôi trơn, nuôi dưỡng, bảo vệ, chống thấm nước da và nang lông. Keratin là các loại tế bào da, khi các tế bào keratin rơi ra khỏi bức tường nang lông chúng sẽ kết hợp với bã nhơn tạo thành một chất rắn hơn và dày hơn, chất rắn này ngăn ngừa bã nhờn chạm tới bề mặt da thông qua lỗng rỗng gây tắc nghẽn nang lông và chúng trở thành thức ăn cho vi khuẩn Propionibacterium acnes thường sống trên da để phát triển trong các nang trứng. Vi khuẩn này sản sinh ra các chất hóa học, các enzyme và protein vừa là chất thải vừa là chất làm thay đổi trực tiếp môi trường xung quang, sau đó thu hút các tế bào bạch cầu tấn công và gây viêm – nhiễm khuẩn, viêm là phản ứng đặc trưng của các mô đối với bệnh tật hoặc vết thương được phát hiện thông qua các dấu hiệu sau: sưng, đỏ, nóng và đau. Khi bức tường của nang bị vỡ gây nên quá trình tràn tất cả mọi thứ vào bã nhờn của da gần đó làm rụng các tế bào da và vi khuẩn do đó dẫn đến tổn thương da và gây mủ [6, 9].

Hình 2: Cơ chế hình thành mụn trứng cá [9]

Mụn trứng cá nằm dưới da được gọi là mụn trứng cá khép kín và tạo ra một vết sừng trắng gọi là đầu trắng [6].
Mụn trứng cá nằm trên bề mặt da và mở ra được gọi là mụn đầu đen do nó có màu đen trên bề mặt da. Sự đổi màu đen này là do sự thay đổi bã nhờn do nó được tiếp xúc với không khí (không phải là bụi bẩn). Cả hai loại đầu trắng và đầu đen có thể ở trong da trong một thời gian dài [6].
Nốt sần được tạo ra do các tổn thương viêm thường xuất hiện dưới dạng các vết sẹo nhỏ trên da và khi chạm có cảm giác mềm [6].
Mụn mủ được tạo ra do tổn thương từ các tế bào bạch cầu và các chất thải sản sinh ra bởi vi khuẩn, các vết thương gây mủ có màu trắng hoặc màu vàng, có thể có màu đỏ ở đáy [6].
Vi khuẩn P. acne được coi là vi khuẩn kích hoạt phản ứng gây viêm nhiễm trong mụn trứng cá theo cơ chế được mô tả trong hình 3. Khi sự sừng hóa (keratin hóa) của nang trứng bị thay đổi, tăng sản sinh bã nhờ kèm theo sự sinh trưởng và phát triển của vi khuẩn P. acne trong các tế bào xơ sẽ làm gián đoạn biểu mô nang. P. acne có khả năng làm hở các nang lông và tuyến bã nhờn sau đó tiếp xúc với các tế bào tủy như các đại thực bào do đó gây ra sự kích hoạt các phân tử NLRP3 phức tạp, kích hoạt caspase – 1 và tiết ra IL – 1β hoạt tính trong các bạch cầu đơn nhân (monocytes) sau đó gây viêm tại chỗ. Sự tương tác sớm giữa P. acne và tế bào tủy là sự di chuyển tế bào tủy vào không gian của nang trứng hoặc sự rò rỉ P. acne trong mụn trứng cá ra lớp bên ngoài nang lông làm vi khuẩn này lan ra môi trường gần đó dẫn đến vỡ nang trứng và gây viêm nhiễm
nghiêm trọng [14].

Hình 3: Mô hình kích hoạt gây viêm bởi vi khuẩn P. acne trong mụn trứng cá [14]​

Bên cạnh đó, khi nghiên cứu về sự hình thành mụn trứng cá trên da ngoài vi khuẩn Propionibacterium acnes còn có các vi khuẩn loài Staphylococcus sp khi mất kiểm soát có thể gây mụn nhọt, nhiễm trùng tụ cầu như: Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus aureus, … [3].

3. Cơ chế làm lành mụn trứng cá trên da của chiết xuất hoa hồng
Chiết xuất hoa hồng được chứng minh là có khả năng chống viêm và làm dịu da để thoát khỏi sưng và viêm trên vùng da bị ảnh hưởng. Các hoạt chất trong chiết xuất hoa hồng hoạt động tự nhiên giúp se khít các lỗ chân lông, làm chặt các mao mạch, hấp thu dầu dư thừa và làm giảm các vết sẹo mụn trứng cá. Ngoài ra, trong thành phần của chiết xuất hoa hồng còn có các Vitamin có khả năng ngăn cản quá trình hình thành mụn trứng cá. Vitamin A có vai trò thúc đẩy tốc độ tăng trưởng của tế bào khỏe mạnh và làm dịu da bị mụn trứng cá, Vitamin B3 có giai trò làm giảm mẩn đỏ và làm ẩm da, Vitamin C có vai trò là chất chống oxy hóa ngăn chặn sự tấn công của các gốc tự do trên da, tăng cường miễn dịch và làm sạch các vi khuẩn gây mụn trứng cá, Vitamin E có vai trò dưỡng ẩm và là rào cản giữ cho vi khuẩn không thâm nhập sâu vào bên trong lỗ chân lông [11].
Trong nghiên cứu của Aridogan và cộng sự (2002) [2] đã chứng minh tinh dầu hoa hồng có khả năng ức chế/tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn trên da như: Proteus vulgaris, Staphylococcus aureus, … Đây là một trong những chủng thứ cấp của vi khuẩn gây viêm ở da và có liên quan đến bệnh viêm da.
Nhiều nhà khoa học đã tìm kiếm cách điều trị mụn trứng cá thông qua các nghiên cứu sau [10]:
– Nghiên cứu đưa ra các loại thuốc mới để điều trị mụn trứng cá, bao gồm kháng sinh tại chỗ.
– Ngăn ngừa sự xâm nhập của vi khuẩn gây bệnh vào các lỗ chân lông.
– Ngăn chặn hormone testosterone gây ra mụn trứng cá.
– Tìm hiểu thêm về vi khuẩn gây bệnh mụn trứng cá trên da.
Như vậy, các nghiên cứu điều trị mụn trứng cá ngoài ngăn chặn hormone trong cơ thể con người thì đa phần các phương pháp điều trị đều có chung pháp đồ điều trị đó là ngăn ngừa sự sâm nhập của vi khuẩn và làm giảm các phản ứng viêm trên da. Chiết xuất hoa hồng đã được chứng minh là có khả năng kháng khuẩn và kháng viêm giúp làm lành da. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất hoa hồng có tính kháng khuẩn làm sạch mụn trứng cá gây ra bởi vi khuẩn và các vi trùng khác. Tuy nhiên, cơ chế làm lành mụn trứng cá vẫn chưa được đi sâu và giải thích rõ ràng, đa số các nhà nghiên cứu giải thích cơ chế làm lành mụn trứng cá của chiết xuất hoa hồng như sau:
Ban đầu chiết xuất hoa hồng thẩm thấu vào da, nhờ tính mát của dung dịch có thể làm dịu trên các vết sưng và viêm trên vùng da bị ảnh hưởng. P. acne là vi khuẩn gram dương, tế bào của vi khuẩn này bao gồm: lớp màng ngoài mỏng, peptidoglycan, axit teicoic và các protein. Cấu trúc thành tế bào là các phân tử kỵ nước nên dung dịch chiết xuất hoa hồng dễ dàng xuyên qua các tế bào, hoạt động trên các tế bào và trong tế bào chất làm ngăn cản quá trình trao đổi chất từ bên trong ra bên ngoài môi trường của vi khuẩn P. acne dẫn đến sự chết tế bào. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng dung dịch chiết xuất hoa hồng tích điện dương, tế bào vi khuẩn P. acne tích điện âm, khi dung dịch chiết xuất hoa hồng thẩm thấu vào da và tiếp xúc với vi khuẩn P. acne sẽ tạo ra sự tương tác tĩnh điện dẫn đến quá trình chết tế bào [5, 16].
Bên cạnh đó, nhiều nhà khoa học đưa ra giải thích là các chất có hoạt tính sinh học khi tiếp xúc với tế bào vi khuẩn P. acne có khả năng làm biến đổi DNA và RNA thông tin dẫn đến sự chết tế bào.

Hình 4: Sơ đồ màng bao của vi khuẩn gram dương và gram âm

Các nghiên cứu gần đây đã chứng minh, thành phần dầu trong chiết xuất hoa hồng có khả năng kích thích hoạt động của các tế bào da (keratinocytes), các tế bào này nằm trong lớp nền của da. Keratinocytes hoạt động có khả năng ngăn cản các tác hại của môi trường do vi khuẩn gây bệnh, nấm, tia cực tím UV và mất nước. Tế bào keratinocytes hình thành các nút nối chặt chẽ với các dây thần kinh của da và giữ các tế bào Langerhans và các tế bào bạch huyết (lymphocytes) trong da ở vị trí bên trong lớp biểu bì. Ngoài ra, keratinocytes có khả năng điều chỉnh hệ thống miễn dịch bằng cách sản sinh ra một số hợp chất kháng khuẩn (peptide, chemokine) và kháng viêm (IL – 10, TGF – β) [15]. Do đó, các keratinocytes tạo ra các tế bào mới di chuyển dần đến lớp ngoài cùng của da để lấp đầy khoảng trống được tạo ra bởi vết thương. Đầu tiên keratinocytes tham gia vào quá trình sửa chữa vết thương vùng phồng của nang lông và làm lành lớp biểu bì [4, 7]. Các keratinocytes di chuyển bằng chuyển động lăn trong quá trình chữa vết thương [1, 8].

4. Kết luận
Hiện nay việc sử dụng hoạt chất tự nhiên như terpenes, glycosides, flavonoids và anthocyanins, … có trong chiết xuất hoa hồng đã được ứng dụng trong bào chế các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp trong đó có sản phẩm hỗ trợ điều trị bệnh mụn trứng cá trên da. Cơ chế gây bệnh mụn trứng cá cũng như cách điều trị mụn trứng cá dựa khả năng kháng khuẩn và chống viêm của chiết xuất hoa hồng đã được tìm hiểu và được giải thích sâu. Nhờ tính chất này, các nhà khoa học tại Viện Nghiên Cứu và Phát Triển Sản Phẩm Thiên Nhiên đã nghiên cứu và cho ra đời dòng sản phẩm Nước Hoa Hồng Legend Pearl (Nước hoa hồng SAM) có chứa thành phần chính là tinh chất hoa hồng kết hợp với 1 số thành phần dưỡng da khác có nguồn gốc từ thiên nhiên. Sản phẩm này có thể hỗ trợ điều trị mụn trứng cá nhờ khả năng làm sạch các chất bẩn bám vào da mặt, tẩy tế bào chết, ngăn ngừa chất nhờn, làm se khít lỗ chân lông giúp da săn chắc và làm giảm tình trạng lây lạn mụn qua các vùng khác nhau trên mặt.
Tài liệu tham khảo:
1. K. I. Anderson, Wang Y. L., and Small J. V., “Coordination of protrusion and translocation of the keratocyte involves rolling of the cell body”. J Cell Biol, 1996. 134(5): p. 1209-18.
2. B. C. Aridogan, Baydar H., Kaya S., Demirci M., Ozbasar D., and Mumcu E., “Antimicrobial activity and chemical composition of some essential oils”. Arch Pharm Res, 2002. 25(6): p. 860-4.
3. Brendon Amundson, “The bacteria that causes acne “. 2014.
4. S. Claudinot, Nicolas M., Oshima H., Rochat A., and Barrandon Y., “Long-term renewal of hair follicles from clonogenic multipotent stem cells”. Proc Natl Acad Sci U S A, 2005. 102(41): p. 14677-82.
5. K. Bazaka, M. V. Jacob, W. Chrzanowski, and K. Ostrikov, “Anti-bacterial surfaces: natural agents, mechanisms of action, and plasma surface modification”. RSC Adv, 2015. 5: p. 48739-48759.
6. Md Laurence H. Miller, Chevy Chase Md, Kenneth A. Katz Md, Philadelphia Pa, and Edward W. Cowen Md, “Acne”. National institute of arthrritis and musculoskeletal and skin diseases 2014.
7. Mayumi Ito, Yaping Liu1, Zaixin Yang, Jane Nguyen, Fan Liang, Rebecca J Morris, and George Cotsarelis, “Stem cells in the hair follicle bulge contribute to wound repair but not to homeostasis of the epidermis”. Nature Medicine, 2005. 11(2): p. 1351 – 4.
8. S. R. Myers, Leigh I. M., and Navsaria H., “Epidermal repair results from activation of follicular and epidermal progenitor keratinocytes mediated by a growth factor cascade”. Wound Repair Regen, 2007. 15(5): p. 693-701.
9. Sdam Friedman, “Acne treatment: antibiotics don’t need to kill bacteria to clear up your skin “. 2016.
10. U.S. Department of Health and Human Services Public Health Service, “What Is Acne? “. Fast Facts: An Easy-to-Read Series of Publications for the Public, National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases 2014.
11. Sruthika, “Does Rose Water Work for Acne?”. Diy remedies 2017.
12. Kelly Sundstrom, “How to Kill the Bacteria That Causes Acne”. 2017.
13. A. Maleev, Neshev G., Stoianov S., and Sheikov N., “The ulcer protective and antiinflammatory effect of Bulgarian rose oil]”. Eksp Med Morfol, 1972. 11(2): p. 55-60.
14. Emmanuel Contassot and French Lars E., “New Insights into Acne Pathogenesis: Propionibacterium Acnes Activates the Inflammasome”. Journal of Investigative Dermatology, 2014. 134(2): p. 310-313.
15. Jin-Hwa Kim, Choi Dae-Kyoung, Lee Sang-Sin, Choi Sun Ja, Kim Chang Deok, Yoon Tae-Jin, and Lee Jeung-Hoon, “Enhancement of Keratinocyte Differentiation by Rose Absolute Oil”. Annals of Dermatology, 2010. 22(3): p. 255-261.
16. Filomena Nazzaro, Fratianni Florinda, De Martino Laura, Coppola Raffaele, and De Feo Vincenzo, “Effect of Essential Oils on Pathogenic Bacteria”. Pharmaceuticals, 2013. 6(12): p. 1451-1474.

Bài viết liên quan

Liên hệ

176 Phùng Khoang, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, T.p Hà Nội
Điện thoại
(024)-3553-5355
Email
irdop.quantri@gmail.com

Dịch vụ

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Nghiên cứu khoa học
ĐÁNH GIÁ, KIỂM NGHIỆM
Nghiên cứu khoa học
TƯ VẤN, ĐÀO TẠO
Nghiên cứu khoa học

Tài Liệu

Bài báo quốc tế

Bài báo quốc tế

Báo cáo khoa học

Báo cáo khoa học

Nghiên cứu khoa học

Bài báo quốc tế

Liên kết website

Bảo lưu mọi quyền. Quy định bảo mật. Điều khoản sử dụng