Một mẫu kiểm nghiệm chỉ có giá trị khi mẫu được chuẩn bị đúng, được bảo quản phù hợp và đi kèm đầy đủ thông tin cần thiết. Trước khi gửi mẫu đến phòng thử nghiệm, doanh nghiệp cần rà soát những gì để hạn chế phát sinh và đảm bảo kết quả phù hợp với mục đích sử dụng.
Trong thực tế, không ít doanh nghiệp chỉ tập trung vào việc lựa chọn đơn vị kiểm nghiệm mà bỏ qua khâu chuẩn bị mẫu. Mẫu không đủ số lượng, thông tin không đầy đủ, điều kiện vận chuyển không phù hợp hoặc xác định sai loại mẫu đều có thể khiến quá trình kiểm nghiệm phải bổ sung, điều chỉnh hoặc thực hiện lại.
Vì vậy, trước khi gửi mẫu, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm tra 4 nội dung quan trọng dưới đây.
Vì sao cần chuẩn bị mẫu đúng ngay từ đầu?
Kiểm nghiệm không chỉ đơn giản là đưa một mẫu sản phẩm vào phòng thử nghiệm để phân tích. Kết quả kiểm nghiệm cần phản ánh đúng đặc tính của mẫu và phù hợp với mục đích mà doanh nghiệp sử dụng kết quả.
Nếu mẫu không được chuẩn bị hoặc bảo quản đúng cách, chất lượng mẫu có thể thay đổi trước khi phân tích. Khi đó, kết quả thu được có thể không còn phản ánh chính xác trạng thái của sản phẩm tại thời điểm lấy mẫu.
Bên cạnh đó, việc xác định sai loại mẫu hoặc không làm rõ mục đích kiểm nghiệm có thể dẫn đến lựa chọn chưa phù hợp về chỉ tiêu hoặc phương pháp thử. Trong trường hợp kết quả được sử dụng cho hồ sơ công bố, tiêu chuẩn chất lượng hoặc các mục đích quản lý khác, vấn đề này càng cần được kiểm soát ngay từ đầu.
Do đó, chuẩn bị mẫu đúng không chỉ giúp phòng thử nghiệm thuận lợi trong quá trình tiếp nhận và phân tích mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, hạn chế chi phí phát sinh và chủ động hơn trong việc sử dụng kết quả kiểm nghiệm.
1. Rà soát yêu cầu và loại mẫu trước khi gửi
Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định rõ mẫu kiểm nghiệm là gì và kiểm nghiệm để phục vụ mục đích nào.
Mẫu gửi đến phòng thử nghiệm có thể là nguyên liệu, bán thành phẩm hoặc thành phẩm. Mỗi nhóm có thể có yêu cầu khác nhau về chỉ tiêu chất lượng và phương pháp thử. Vì vậy, doanh nghiệp cần tránh tình trạng xác định nhầm loại mẫu ngay từ bước đầu.
Đồng thời, cần rà soát các yêu cầu liên quan đến sản phẩm để xác định danh mục chỉ tiêu phù hợp. Tùy từng nhóm sản phẩm, doanh nghiệp có thể cần kiểm tra các chỉ tiêu về:
- Hóa lý;
- Vi sinh;
- Kim loại nặng;
- Hàm lượng hoạt chất hoặc thành phần đặc trưng;
- Dư lượng hóa chất;
- Các chỉ tiêu an toàn đặc thù.
Việc xác định đúng loại mẫu và mục đích kiểm nghiệm giúp phòng thử nghiệm có cơ sở lựa chọn phương pháp thử và chỉ tiêu phù hợp, đặc biệt khi kết quả được sử dụng cho hồ sơ công bố hoặc các yêu cầu quản lý chất lượng.
Nếu doanh nghiệp chưa chắc chắn về danh mục chỉ tiêu cần kiểm nghiệm, nên trao đổi với đơn vị thử nghiệm trước khi chuẩn bị mẫu thay vì tự lựa chọn một danh sách chỉ tiêu cố định.

Một mẫu kiểm nghiệm chỉ có giá trị khi mẫu được chuẩn bị đúng, được bảo quản phù hợp và đi kèm đầy đủ thông tin cần thiết.
2. Chuẩn bị mẫu đúng quy cách và đủ số lượng
Sau khi xác định yêu cầu kiểm nghiệm, doanh nghiệp cần chuẩn bị mẫu theo đúng tính chất của sản phẩm và đảm bảo đủ lượng mẫu cho các phép thử dự kiến thực hiện.
Lượng mẫu quá ít có thể khiến phòng thử nghiệm không đủ mẫu để thực hiện toàn bộ phép thử hoặc tiến hành kiểm tra lại khi cần thiết.
Bên cạnh số lượng, tình trạng mẫu cũng cần được kiểm soát. Mẫu nên được đóng gói phù hợp, hạn chế nguy cơ:
- Rò rỉ hoặc đổ vỡ;
- Nhiễm bẩn từ môi trường bên ngoài;
- Tiếp xúc với độ ẩm hoặc ánh sáng không phù hợp;
- Thay đổi tính chất trong quá trình vận chuyển.
Thông tin nhận diện mẫu cũng cần rõ ràng, đặc biệt khi doanh nghiệp gửi nhiều mẫu hoặc nhiều lô sản phẩm cùng lúc. Việc ghi nhận chính xác tên mẫu, mã mẫu, số lô hoặc các thông tin liên quan giúp hạn chế nhầm lẫn trong quá trình tiếp nhận.
3. Kiểm soát điều kiện bảo quản và vận chuyển
Một mẫu được chuẩn bị đúng nhưng bảo quản hoặc vận chuyển không phù hợp vẫn có thể bị biến đổi trước khi được phân tích.
Tùy tính chất sản phẩm, mẫu có thể cần kiểm soát nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm hoặc thời gian vận chuyển. Đặc biệt, với những mẫu dễ biến đổi hoặc có nguy cơ phát triển vi sinh vật, điều kiện vận chuyển có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mẫu.
Doanh nghiệp nên xác định trước:
Mẫu cần bảo quản ở điều kiện nào? Có yêu cầu về nhiệt độ không? Thời gian vận chuyển có ảnh hưởng đến mẫu không? Có cần sử dụng bao bì hoặc phương tiện bảo quản đặc biệt không?
Kiểm soát tốt những yếu tố này giúp hạn chế nguy cơ mẫu bị thay đổi trước khi phòng thử nghiệm thực hiện phép thử.

Một mẫu được chuẩn bị đúng nhưng bảo quản hoặc vận chuyển không phù hợp vẫn có thể bị biến đổi trước khi được phân tích.
4. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thông tin đi kèm
Mẫu vật không phải là thông tin duy nhất phòng thử nghiệm cần để thực hiện kiểm nghiệm.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị Phiếu yêu cầu kiểm nghiệm và các tài liệu liên quan, trong đó thể hiện rõ loại mẫu, chỉ tiêu cần kiểm nghiệm và những yêu cầu đặc biệt nếu có.
Trường hợp doanh nghiệp đã xây dựng Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) hoặc có tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho sản phẩm, nên cung cấp cùng mẫu để phòng thử nghiệm có cơ sở đối chiếu và thực hiện theo đúng yêu cầu.
Hồ sơ đi kèm càng rõ ràng, quá trình tiếp nhận và trao đổi giữa doanh nghiệp với phòng thử nghiệm càng thuận lợi, đồng thời hạn chế việc phải bổ sung thông tin sau khi mẫu đã được tiếp nhận.
Kiểm nghiệm tại IRDOP: Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?
Khi gửi mẫu đến Viện Nghiên cứu và Phát triển Sản phẩm Thiên nhiên (IRDOP), doanh nghiệp nên chuẩn bị:
1. Mẫu kiểm nghiệm: Đúng loại sản phẩm, đảm bảo đủ số lượng và được đóng gói phù hợp.
2. Thông tin về mẫu: Tên sản phẩm, loại mẫu, thông tin lô sản xuất và các thông tin cần thiết khác.
3. Danh mục chỉ tiêu: Xác định rõ các chỉ tiêu cần kiểm nghiệm theo mục đích sử dụng kết quả.
4. Hồ sơ đi kèm: Phiếu yêu cầu kiểm nghiệm và Tiêu chuẩn cơ sở hoặc tài liệu kỹ thuật liên quan nếu có.
Đối với những trường hợp doanh nghiệp chưa xác định được cần kiểm nghiệm chỉ tiêu nào, cần chuẩn bị lượng mẫu bao nhiêu hoặc điều kiện bảo quản, vận chuyển ra sao, việc trao đổi với IRDOP trước khi gửi mẫu sẽ giúp quá trình tiếp nhận được thuận lợi hơn.
Dịch vụ kiểm nghiệm tại IRDOP
Viện Nghiên cứu và Phát triển Sản phẩm Thiên nhiên (IRDOP) cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm và tư vấn hồ sơ công bố sản phẩm, với phòng thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017, hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá các chỉ tiêu chất lượng và an toàn phù hợp với từng nhóm sản phẩm.
🏢 Địa chỉ: Số 12 Phùng Khoang 2, Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
📞 Điện thoại: 0912 359 499
🌐 Website: irdop.org
Chuẩn bị đúng từ đầu giúp mẫu phản ánh đúng sản phẩm, quá trình kiểm nghiệm thuận lợi hơn và doanh nghiệp hạn chế những phát sinh không cần thiết trong quá trình đánh giá chất lượng.