1. Bối cảnh và cơ sở pháp lý
Ghi nhãn thực phẩm là một trong những công cụ quan trọng giúp người tiêu dùng tiếp cận thông tin chính xác về giá trị dinh dưỡng, đồng thời là căn cứ để cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm.
Nhằm tăng cường tính minh bạch và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế về dinh dưỡng, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 29/2023/TT-BYT, quy định chi tiết về ghi nhãn dinh dưỡng đối với thực phẩm bao gói sẵn.
Theo quy định này, từ ngày 01/01/2026, việc ghi đầy đủ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm không còn mang tính khuyến khích mà trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu thực phẩm tại Việt Nam.
2. Đối tượng áp dụng
Quy định bắt buộc ghi nhãn dinh dưỡng áp dụng đối với:
– Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm bao gói sẵn trong nước
– Doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm
– Tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm lưu thông trên thị trường Việt Nam
– Các sản phẩm thực phẩm bao gói sẵn khi đưa ra thị trường phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nội dung, hình thức và cách trình bày thông tin dinh dưỡng theo Thông tư 29/2023/TT-BYT.
3. Các thành phần dinh dưỡng bắt buộc phải ghi trên nhãn
Theo quy định, nhãn thực phẩm bao gói sẵn phải thể hiện tối thiểu các thành phần dinh dưỡng cơ bản sau:
– Năng lượng (Energy) – đơn vị kilocalories (kcal)
– Protein – gam (g)
– Carbohydrate – gam (g)
– Chất béo (Fat) – gam (g)
– Natri (Sodium) – miligam (mg)
Ngoài ra, tùy theo tính chất và nhóm sản phẩm, doanh nghiệp có thể phải ghi bổ sung một số thành phần dinh dưỡng khác, bao gồm:
– Đường tổng (Total sugars) đối với thực phẩm, đồ uống có bổ sung đường
– Chất béo bão hòa (Saturated fat) đối với thực phẩm chiên, rán hoặc có hàm lượng chất béo cao
Việc xác định thành phần dinh dưỡng cần căn cứ vào kết quả kiểm nghiệm, phân tích trong phòng thí nghiệm đạt chuẩn hoặc dữ liệu khoa học đáng tin cậy.
4. Nguyên tắc trình bày thông tin dinh dưỡng trên nhãn
Thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm phải đáp ứng các nguyên tắc khoa học và pháp lý sau:
+ Thể hiện rõ ràng, dễ đọc, không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng
+ Sử dụng đơn vị đo lường đúng quy định (kcal, g, mg)
+ Giá trị dinh dưỡng được trình bày theo:
+ 100 g hoặc 100 ml sản phẩm; hoặc
+ Theo khẩu phần ăn; hoặc
+ Theo toàn bộ gói sản phẩm, khi xác định rõ số khẩu phần
+ Nhãn phải được in ấn bền vững, không tẩy xóa, không sửa chữa trong quá trình lưu thông.
5. Lộ trình thực hiện và thời điểm bắt buộc
Thông tư 29/2023/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 15/02/2024
Giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến hết 31/12/2025
Từ ngày 01/01/2026:
Nhãn thực phẩm không ghi đầy đủ thông tin dinh dưỡng theo quy định không được phép sản xuất, in ấn, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường
Quy định chuyển tiếp
Đối với các sản phẩm đã được sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trước ngày 01/01/2026, nhưng chưa đáp ứng yêu cầu về nhãn dinh dưỡng, vẫn được phép lưu hành đến hết hạn sử dụng ghi trên nhãn.
6. Ý nghĩa của việc bắt buộc ghi nhãn dinh dưỡng
Việc bắt buộc ghi đầy đủ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm mang lại nhiều lợi ích quan trọng:
Giúp người tiêu dùng chủ động lựa chọn thực phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe và chế độ dinh dưỡng
Hỗ trợ phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng như béo phì, tiểu đường, tim mạch
Tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp thực phẩm
Góp phần nâng cao năng lực quản lý an toàn thực phẩm và hội nhập quốc tế
7. Khuyến nghị đối với doanh nghiệp thực phẩm
Trước thời điểm 01/01/2026, doanh nghiệp cần:
Rà soát toàn bộ nhãn sản phẩm đang lưu hành
Cập nhật, chuẩn hóa nội dung ghi nhãn dinh dưỡng theo quy định mới
Thực hiện kiểm nghiệm, phân tích giá trị dinh dưỡng tại các phòng thí nghiệm đủ năng lực
Chủ động điều chỉnh thiết kế nhãn và hồ sơ pháp lý để tránh rủi ro vi phạm
8. Vai trò của IRDOP trong hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quy định ghi nhãn dinh dưỡng
Trong bối cảnh quy định về ghi nhãn dinh dưỡng bắt buộc từ ngày 01/01/2026 chính thức được áp dụng, việc đánh giá, xác định chính xác giá trị dinh dưỡng và tư vấn tuân thủ pháp lý trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp thực phẩm.
IRDOP – Viện Nghiên cứu và Phát triển là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kiểm nghiệm, tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ tuân thủ quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp trước những thay đổi chính sách mới.
IRDOP hỗ trợ doanh nghiệp trong các nội dung:
– Phân tích, xác định thành phần dinh dưỡng của thực phẩm bao gói sẵn theo phương pháp kiểm nghiệm phù hợp
– Tư vấn nội dung và cách trình bày bảng giá trị dinh dưỡng trên nhãn sản phẩm theo Thông tư 29/2023/TT-BYT
– Hỗ trợ đánh giá sự phù hợp của nhãn mác, giảm thiểu rủi ro vi phạm khi lưu thông sản phẩm từ năm 2026
– Cung cấp thông tin khoa học, cập nhật quy định mới liên quan đến an toàn thực phẩm và ghi nhãn
Với định hướng khoa học – khách quan – tuân thủ pháp luật, IRDOP góp phần giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với quy định mới, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tăng tính minh bạch và uy tín trên thị trường.
Nguồn tham khảo
1,Thông tư 29/2023/TT-BYT – Bộ Y tế
2,Viện Công nghệ Thực phẩm Việt Nam (IFT):
3,Thư viện Pháp luật: https://thuvienphapluat.vn
Viện Nghiên cứu & Phát triển Sản phẩm Thiên nhiên (IRDOP)
Địa chỉ: Số 12 Phùng Khoang 2, Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: 0912 359 499
Website: https://irdop.org
